What is kegal exercise In 2022|केगल व्यायाम पद्धती

Table of Contents

what is kegal exercise?केगल व्यायाम पद्धती:

केगल व्यायामाला (Kegel Exercises) पेल्विक फ्लोर व्यायाम असेही (Pelvic Floor Exercises) म्हणतात. केगल व्यायाम हा मुख्यतः आपले पेल्विक फ्लोर मसल्स मजबूत करण्यासाठी करतात. या व्यायामामध्ये आपल्या  खालच्या भागाचे जे स्नायू येतात म्हणजेच मूत्राशय, गर्भाशय, योनी आणि गुदाशय. हे सर्व भाग  मूत्राचा भाग नियंत्रित करतात. तसेच लैंगिक प्रतिसादातही ते महत्त्वाची भूमिका बजावतात. केगल व्यायाम महिलांसाठी तसेच पुरुषांसाठीही खूप फायदेशीर आहे. तसेच हा व्यायाम कोणत्याही वयोगटातील महिला किंवा पुरुष करू शकतात.

what is kegal exercise
Kegal Excercise

केगल व्यायाम हा मुख्यतः स्त्रियांसाठी अधिक  फायदेशीर आहे(Kegel exercises are mostly more beneficial for women)

अनेक स्त्रियांना खोकताना, शिंकताना किंवा जोरात हसताना लघवी होण्याची समस्या असते, जे पेल्विक स्नायू सैल झाल्यामुळे होते. केगल व्यायाम करून या प्रकारची समस्या दूर केली जाऊ शकते.केगल व्यायामामुळे पेल्विक स्नायू मजबूत होण्यास मदत होते.हा व्यायाम केल्याने सेक्स दरम्यान उत्साह वाढण्यास मदत होते.

नॉर्मल डिलिव्हरी होण्यास मदत होते(Helps in normal delivery)

आपण हल्ली बघतो  की हल्ली बऱ्याच स्त्रिया नॉर्मल डिलिव्हरीसाठी घाबरतात. कारण पूर्वीपेक्षा हल्लीच्या काळात स्त्रियांचे फारसे शारीरिक कष्ट होत नाहीत. त्यामुळे शरीर सैल होते आणि  शरीराबरोबरच  स्नायूही सैल आणि कमकुवत होतात. याच कारणामुळे बऱ्याचशा स्त्रिया नॉर्मल डिलिव्हरीसाठी तयार नसतात, परंतु आपल्याला तर माहीतच आहे की  नैसर्गिक प्रसूती ही बाळ आणि आई या दोघांच्याही आरोग्यासाठी चांगली असते. म्हणूनच  महिलांनी नॉर्मल डिलिव्हरीसाठी हा व्यायाम करत राहावे. तसेच  हा व्यायाम केल्याने महिलांना रजोनिवृत्तीच्या(menopause) वेळी फारसा त्रास होत नाही.

केगल व्यायाम हा महिलांबरोबरच पुरुषांसाठीही फायदेशीर आहे(Kegel exercises are beneficial for women as well as men)

महिलांप्रमाणेच केगल व्यायाम पुरुषांमध्येही पेल्विक फ्लोर मजबूत करतो. या व्यायामामुळे त्यांच्या   लिंगामध्ये रक्ताभिसरण वाढते, त्यामुळे त्यांची लैंगिक उत्तेजना वाढते. तसेच लघवी नियंत्रणाची समस्याही सुधारण्यास देखील या व्यायामामुळे मदत होते .

महिलांमध्ये पेल्विक फ्लोर स्नायू कसे शोधायचे?(How to search pelvic floor muscles in women?)

जेव्हा तुम्ही पहिल्यांदा केगल व्यायाम सुरू करता तेव्हा स्नायूंचा योग्य संच शोधणे अवघड असू शकते. यासाठी तुम्ही जेव्हा लघवी करायला जाता 

तेव्हा तुम्ही लघवीचा प्रवाह मध्येच थांबवण्याचा प्रयत्न करा. ज्यावेळी तुम्ही तुमची लघवी मध्येच अडवता तेव्हा तुमचा योग्य स्नायू मिळू शकतो.  या क्रियेसाठी तुम्ही जे स्नायू वापरता ते तुमचे पेल्विक फ्लोर स्नायू आहेत. जेव्हा ते संकुचित होतात आणि आराम करतात तेव्हा त्यांना कसे वाटते हे तपासून पहा. हे सर्व फक्त पेल्विक फ्लोर स्नायू तपासून बघण्यासाठी करावे. तुमचे मूत्र नियमितपणे सुरू करणे आणि थांबवणे यामुळे तुम्हाला युरिनरी ट्रॅक्ट इन्फेक्शन (UTI) होण्याचा धोका होऊ शकतो.म्हणूनच हे फक्त पेल्विक फ्लोर स्नायू शोधण्यासाठी करावे.

Biofeedback training(बायोफीडबॅक प्रशिक्षण) देखील तुमच्या पेल्विक फ्लोर स्नायूंना ओळखण्यात आणि वेगळे करण्यात मदत करण्यासाठी खूप उपयुक्त ठरू शकते. या प्रक्रियेमध्ये, डॉक्टर तुमच्या योनीमध्ये एक लहान तपासणी घालतील किंवा तुमच्या योनी किंवा गुदद्वाराच्या बाहेरील बाजूस चिकट इलेक्ट्रोड लावतील. यामध्ये तुम्हाला केगल व्यायाम करण्याचा प्रयत्न करण्यास सांगितले जाईल. तुम्ही योग्य स्नायू आकुंचन पावले आहेत की नाही आणि तुम्ही किती काळ आकुंचन ठेवू शकलात हे मॉनिटर दाखवेल.

पुरुषांमध्ये पेल्विक फ्लोर स्नायू शोधणे(Finding the pelvic floor muscles in men)

पेल्विक फ्लोअर स्नायूंचा योग्य गट ओळखण्यासाठी पुरुषांना अनेकदा समान त्रास होतो. पुरुषांसाठी, त्यांना शोधण्याचा एक मार्ग म्हणजे ओटीपोटाचे, नितंबांचे किंवा मांडीचे स्नायू घट्ट न करता गुदाशयात बोट घालणे आणि ते पिळण्याचा प्रयत्न करणे आणखी एक पद्धत म्हणजे स्नायूंना ताणणे जे तुम्हाला गॅस पास करण्यापासून रोखतात आणि तरीही तुम्हाला अजूनही त्रास होत असेल तर , लघवीचा प्रवाह थांबवण्याचा सराव करा. स्त्रियांप्रमाणे, पेल्विक फ्लोर स्नायू शोधण्याचा हाही एक  मार्ग आहे, परंतु तो एक नियमित सराव होऊ नये.कारण त्यामुळे युरीन इन्फेकशन होण्याचा त्रास होऊ शकतो.

बायोफीडबॅक प्रशिक्षण पुरुषांना देखील पेल्विक फ्लोर स्नायू शोधण्यात देखील मदत करू शकते. तुम्हाला ते स्वतः शोधण्यात अडचण येत असल्यास, तुम्ही तुमच्या डॉक्टरांची भेट घेऊ शकता.

केगल व्यायामाची उद्दिष्टे आणि फायदे(Goals and Benefits of Kegel Exercises)

केगल व्यायाम करण्यापूर्वी तुमचे मूत्राशय नेहमी रिकामे करा. जर तुम्ही हा व्यायाम करण्यासाठी नवीन असाल तर तुमचा व्यायाम करण्यापूर्वी तुम्ही बसण्यासाठी किंवा झोपण्यासाठी एक शांत आणि खाजगी जागा शोधा आणि जर तुम्हाला पहिल्यापासून हा व्यायाम कसा करावा यासंबंधी माहिती असेल तर तो तुम्हाला ते कुठेही करता येईल.

जेव्हा तुम्ही पहिल्यांदा केगेल व्यायाम करायला सुरुवात करता, तेव्हा तुमच्या पेल्विक फ्लोअरमधील स्नायू तीन मोजेपर्यंत ताणून घ्या, त्यानंतर त्यांना तीन मोजेपर्यंत आराम करा. त्यानंतर हळूहळू करून तुम्ही मिनिटे वाढवू शकता . जेव्हा तुम्हाला सराव होईल त्यानंतर 10 मोजेपर्यंत तुम्ही हे करू शकता. हे असे तीन वेळा करावे आणि हा व्यायाम तुम्ही दिवसातून तीन वेळा करू शकता.

तुम्हाला हवे असलेले परिणाम लगेच दिसत नसल्यास निराश होऊ नका. या व्यायामाचा लघवीच्या असंयमवर परिणाम होण्यासाठी काही महिने लागू शकतात.

ते प्रत्येक व्यक्तीसाठी वेगळ्या पद्धतीने देखील कार्य करतात. काही लोक स्नायूंच्या नियंत्रणात आणि लघवीच्या नियंत्रणामध्ये चांगली सुधारणा दर्शवतात. तथापि, Kegels तुमची स्थिती बिघडण्यापासून रोखू शकतात.

महत्वाची प्रश्नोत्तरे (Frequently Asked Questions)

केगल व्यायाम करताना कोणती काळजी घ्यावी लागते?What care should be taken while doing Kegel exercises?

केगल व्यायाम करताना  कंबर, पोट आणि मांड्यांचे स्नायू सैल ठेवावेत याची विशेष काळजी घ्यावी लागते. हा व्यायाम करत असताना तुमच्या ओटीपोटात किंवा पाठीत जर दुखत असेल तर तुम्ही ते योग्य करत नसल्याचे हे लक्षण आहे. हे करत असतांना तुम्ही तुमच्या पेल्विक फ्लोरचे स्नायू आकुंचन पावत असतानाही तुमच्या पोटाचे, पाठीचे, नितंबांचे आणि बाजूचे स्नायू सैल राहिले पाहिजेत.
तसेच  केगल व्यायाम खूप जास्त वेळ करू नका. जर तुम्ही स्नायूंना खूप मेहनत केली तर ते थकतील आणि त्यांची आवश्यक कार्ये पूर्ण करू शकणार नाहीत.

केगल व्यायाम का करावा लागतो?Why do Kegel exercises?

गर्भधारणा, बाळंतपण, वृद्धत्व आणि वजन वाढणे यासारख्या अनेक कारणांमुळे महिलांचे पेल्विक फ्लोरचे मसल्स हे कमकुवत होतात. त्यामुळे जर खोकला आला,शिंक आली किंवा जर खूप जोरात हसलं तर नकळत लघवी होणे यासारख्या समस्यांना सामोरे जावे लागते. केगल व्यायाम केल्यामुळे हे स्नायू मजबूत होण्यास मदत होते. म्हणूनच केगल व्यायाम करावा लागतो.

पुरुषांनी केगल व्यायाम करावा का?Should Men Do Kegel Exercises?

जसजसे वय वाढत जाते तसतसे पुरुषांना त्यांच्या पेल्विक फ्लोअरच्या स्नायूंमध्ये कमकुवतपणा जाणवू शकतो. यामुळे लघवी आणि विष्ठा या दोन्हीमध्ये असंयम होऊ शकतो , विशेषत: जर पुरुषाची प्रोस्टेट शस्त्रक्रिया झाली असेल तर हा आजार उद्भवू शकतो. हा व्यायाम केल्यामुळे ही समस्या कमी होण्यास मदत होते. म्हणूनच पुरुषसुद्धा हा व्यायाम करू शकतात.

केगल व्यायाम कोणी करू नये?Who Should Not Do Kegel Exercises?

ज्या व्यक्तींचे पेल्विक फ्लोर स्नायू मजबूत आहेत आणि त्यांना  त्यासंबंधी कोणताही त्रास होत नसेल आणि तरीदेखील जर अशा व्यक्ती हा व्यायाम करत असतील  तर या  व्यायामामुळे  तुम्हाला नुकसान देखील होऊ शकते. जर तुम्ही आधीच थकलेले स्नायू आकुंचन करण्याचा प्रयत्न केला तर ते प्रतिसाद देऊ शकणार नाहीत. हे  तुम्हाला लागू होते की नाही ते चेक करण्यासाठी तुमचे डॉक्टर तुम्हाला मदत करू शकतात.

प्रेग्नंसी मध्ये केगल व्यायाम करू शकतो का?Can Kegel exercises be done during pregnancy?

केगल व्यायाम हे पेल्विक फ्लोअर स्नायूंचे आकुंचन आहे, त्यामुळे तुमच्या शरीरातील कोणत्याही स्नायूप्रमाणे, तुम्ही तुमच्या पेल्विक फ्लोअर स्नायूंना आयुष्यभर  बळकट करण्याकडे लक्ष दिले पाहिजे. अनेक स्त्रियांसाठी, गर्भधारणेदरम्यान  हा व्यायाम करणे हे पेल्विक फ्लोरचे स्नायू मजबूत ठेवण्याचा सुरक्षित आणि प्रभावी मार्ग आहे.

तर आज मी तुम्हाला तर आज मी तुम्हाला What is kegal exercise(केगल व्यायाम पद्धती) याबद्दल माहिती सांगितली . मला खात्री आहे तुम्हाला या माहितीचा नक्की फायदा होईल . जर तुम्हाला याविषयी काही शंका (doubts) असतील तर Comment Box मध्ये लिहा. मी तुमच्या प्रश्नांची(Questions) उत्तरे (Answers) देण्याचा नक्की प्रयत्न करेन.

अधिक वाचा:

How are twins born|जुळी बाळे कशी जन्माला येतात?

कीगल एक्सरसाइज कैसे करे | Kegel Exercises How to Do (Hindi)

Leave a Comment

improve alexa rank